บริษัทอินเดียตะวันออกอังกฤษ

เรื่องราวของบริษัทอินเดียตะวันออกอังกฤษ อุปมาเป็นดังคลื่นลมในมหาสมุทรกว้างใหญ่ คือมีขึ้นมีลง ไม่แน่ไม่นอน บางครั้งบริษัทก็ได้โชคจากการค้าขายสินค้า ที่มีความต้องการของตลาดสูง บางครั้งก็ประสบความฝืดเคืองเนื่องจากสินค้าล้นตลาด บางครั้งเกลือเป็นหนอน คนในบริษัทกลายเป็นผู้ค้าอิสระแข่งการค้ากับบริษัทเสียเอง บางครั้งกลายเป็นโจรสลัดด้วยซ้ำไป บางครั้งชาวท้องถิ่นที่บริษัทไปเจรจาการค้า ก็ลุกขึ้นต่อต้านอย่างกว้างขวาง หรือศัตรูของบริษัทกลับกลายเป็นราชสำนักอังกฤษเอง เนื่องจากผลประโยชน์อันมหาศาล

    ประวัติศาสตร์หลายร้อยปีของบริษัทอินเดียตะวันออกอังกฤษ ทิ้งร่องรอยหลายต่อหลายอย่างเอาไว้ให้คนในรุ่นหลัง ๆ ได้เห็น บ้างก็น่าตลกขบขัน บ้างก็น่าอัศจรรย์ใจ และนี่ก็คือเรื่องราวของบริษัทหนึ่งที่เติบโตและเปลี่ยนแปลงไปพร้อมกับระบบทุนนิยมของโลก ที่ครั้งหนึ่งเคยมีลอนดอนเป็นศูนย์กลาง