20 พฤศจิกายน ค.ศ.1945 คือวันแรกของการพิจารณาคดีนูเรมเบิร์ก ซึ่งเป็นการพิจารณาคดีทางทหารที่ฝ่ายสัมพันธมิตรผู้ชนะสงครามโลกครั้งที่ 2 เป็นผู้จัดตั้ง การพิจารณาคดีเกิดขึ้นที่เมืองนูเรมเบิร์ก ประเทศเยอรมนี
คดีนี้เป็นการพิจารณาผู้กระทำความผิดอาญาสงคราม ในศาลทหารระหว่างประเทศ ถือเป็นคดีที่โด่งดัง เพราะจำเลยในคดีนี้คือเจ้าหน้าที่นาซีระดับสูง 24 คน (แต่ผู้ชักใยอยู่เบื้องหลังสงครามอย่าง อดอล์ฟ ฮิตเลอร์, ไฮน์ริช ฮิมม์เลอร์ และโยเซฟ เกิบเบิลส์ นั้นชิงฆ่าตัวตายไปก่อนตั้งแต่เริ่มเห็นเค้าลางแห่งความพ่ายแพ้แล้ว)
คดีนี้ใช้เวลาพิจารณา 11 เดือน โดยเริ่มตั้งแต่วันที่ 20 พฤศจิกายน ค.ศ.1945 ถึง 1 ตุลาคม ค.ศ.1946 จำเลยในคดีนี้ถูกตัดสินลงโทษแตกต่างกันออกไป มีทั้งโทษประหารชีวิตไปถึงจำคุก และมีจำเลยบางคนได้ฆ่าตัวตายระหว่างการพิจารณาคดีและรอการลงโทษ
The Nuremberg Trials เปรียบเหมือนสรุปสำนวนการไต่สวนพิจารณาคดีซึ่งเอาผิดต่อผู้แพ้สงคราม ตั้งแต่วันแรกจนถึงวันสิ้นสุดการพิจารณาคดี บางแง่มุมจากคำให้การหรืออากัปกิริยาของจำเลยที่เกิดขึ้นในศาลอาจทำให้เรามองเห็น ‘คุณธรรมสีเทา’ และอาจเข้าใจถึงความเป็นชายชาติทหารและการเป็นผู้ภักดีต่อชาติและผู้นำของผู้ต้องหา
