วรรณกรรมชิ้นเอกของโลกอีกเรื่องหนึ่งในสมัยปลายศตวรรษที่ 19 ว่าด้วยเรื่องของกรรมกรหลากรุ่นหลายวัยแห่งเหมืองถ่านหินในแถบถิ่นภาคเหนือของประเทศฝรั่งเศส
‘พืชพันธุ์แหงการต่อสู้’ ไม่ใช่นวนิยายปลุกเร้าหรือโฆษณาชวนเชื่อเชิงอุดมการณ์แต่อย่างใด หากฉายให้เห็นปัญหาเชิงโครงสร้างของสังคมอย่างถึงแก่น ขณะเดียวกันก็สะท้อนธาตุแท้หรือตีแผ่สันดานมนุษย์อย่างไม่ไว้หน้า
นวนิยายเรื่องนี้จึงมิได้มีคุณค่าในฐานะรายงานความอัปลักษณ์ของสังคมชนชั้น ทว่าท่านผู้ประพันธ์หรือเอมิล โซลาได้แสดงให้เห็นถึงการทำการบ้านมาอย่างละเอียดยิ่ง จนเหตุการณ์ทุกฉากล้วนสมจริงทรงพลัง
ทั้งหลายนี้เพื่อชี้เตือนให้เราตระหนักในปัญหาประดามี จะได้ไม่เผลอไผลไปผลิตซ้ำ หรือถูกอำนาจมืดครอบงำจนกระทำการเบียดเบียนกันและกัน!
