บทเรียนความพ่ายแพ้ในสามก๊ก

“สามก๊ก” เป็นเรื่องจริงในประวัติศาสตร์จีน โดยถูกบันทึกเหตุการณ์ เป็นจดหมายเหตุ ต่อมาหลอกว้านจงนำมาผูกเรื่องเสริมแต่งจนเป็นเรื่องราว ที่สนุกสนาน และกลายมาเป็นวรรณกรรมอิงประวัติศาสตร์ที่ล้ำค่าของโลก ในยุคสามก๊กเต็มไปด้วยกลยุทธ์ ยุทธศาสตร์ และยุทธวิธีต่างๆ มากมาย  ทั้งนี้คำว่า “กลยุทธ์” หรือ “ยุทธศาสตร์” หมายถึง แผนการปฏิบัติที่วางไว้ เพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ ซึ่งมีความหมายแตกต่างจาก “ยุทธวิธี” ที่ว่าด้วย การดำเนินการรบ ส่วนกลยุทธ์หรือยุทธศาสตร์จะว่าด้วยวิธีการเชื่อมโยง การรบรูปแบบต่างๆ เข้าด้วยกัน ซึ่งการสู้รบกันอย่างไรนั้นเป็นปัญหาทาง ยุทธวิธี แต่ข้อกำหนด เงื่อนไข และความเหมาะสมในการสู้รบนั้นเป็นปัญหา ทางยุทธศาสตร์